CAP. XVIII. - DE BONTZIDERBAUM

(Citrus medica) [III,48]

 

Bontciderbaum, scilicet in qua magna Bonezider crescit, plus, calida est quam frigida, et castitatem signat (1). Et homo qui cotidianas febres habet, folia ejusdem arboris in vino coquat, et vinum hoc per pannum colet, et saepe bibat, et curabitur. Sed et poma ejusdem arboris comesta, fiber in homine compescunt.

 

(1) Et cast. sign. om. ed.

 

 

Hfst. 3-18 Citroenboom (vertaling Jos Grauls)

 

De citroenboom, namelijk die waaraan de grote citroen groeit, is meer warm dan koud, en hij is het symbool voor de reinheid.

 

(R3-108) En een mens die dagelijkse koorts heeft, moet de bladeren van deze boom in wijn koken, en deze wijn door een doek zeven, en er dikwijls van drinken, en hij zal genezen worden.

 

(R3-109) Maar wanneer ook de vruchten van deze boom gegeten worden, dan onderdrukken ze de koorts in hem.

 

PL De Bontziderbaum, Citrus medica Linn. (Duits: cedratzitrone, Frans: cédrat, Nederlands: citroen (vrucht is 9 à 30 cm; gewone citroen = citrus medica var. Ethrog)),  PL 1230 C

 

Dit is niet de vandaag veel beter bekende, saprijke citroen met dunne schil (ook limoen), maar de veel grotere tot 2 kg zware cedraatcitroen, die wordt gekenmerkt door een dikke schil vol wratten en bulten en nauwelijks vruchtvlees bevat (sukade of gekonfijte schil van een onrijpe cedraat).

 

R3-108 een mens die dagelijkse koorts heeft

R3-109 de vruchten onderdrukken de koorts

 

CAP·3-18: Vom Zitronenbaum

 

Der Zitronenbaum, nämlich der, an dem die große Zitrone wächst, ist mehr warm als kalt, und er bezeichnet die Keuschheit.

 

(R3-108) Und ein Mensch, der tägliches Fieber hat, koche die Blätter dieses Baumes in Wein, und er seihe diesen Wein durch ein Tuch, und er trinke es oft, und er wird geheilt werden.

 

(R3-109) Aber wenn auch die Früchte dieses Baumes gegessen werden, unterdrücken sie das Fieber im Menschen.

 

PL De Bontziderbaum, Citrus medica PL 1230C

Nicht die heute weitaus besser bekannt dünnschalige und saftreiche Zitrone (lemon, limone), sondern die viel größere, bis zu 2 kg schwere Zedrat-Zitrunc, die durch eine höckerwarzige, dicke aromatische Rinde charakterisiert ist und kaum Fruchtfleisch enthält (Zitronat!).

R3-108 ein Mensch, der tägliches Fieber hat

R3-109 die Früchte unterdrücken das Fieber

 

 

Ch. XVIII: LE CITRONNIER (De boutziderbaum)

 

Le citronnier est plus chaud que froid; il est image de chasteté. Celui qui souffre de fièvres quotidiennes fera cuire des feuilles de cet arbre dans du vin et en boira souvent: ainsi, il sera guéri. Mange aussi les fruits de cet arbre, ils apaisent la fièvre.

 

 

XVIII. CITRON TREE

 

 

The citron tree (bontziderbaum), on which the great citron grows, is more hot than cold. It signifies chastity. A person who has daily fevers should cook the leaves of this tree in wine, strain the wine through a cloth, and drink it often, and he will be cured. The fruits of this tree, when eaten, also check fever in a person.