BALGON/GALGAN-13
Galgant –
Alpinia galanga
Alpinia
officinarum
Gemberfamilie -
Zingeberaceae
|
Galgant/ Kalanswortel/ Grote galanga/ Galigaan/ Lengoewas |
Galgant/ Galanga/ Galgantwurzel/ Laos/ Siam-Ingwer/
Thai-Ingwer |
Galanga/ Grand galanga/
Gingembre thailandais/
Souchet long/ Souchet odorant |
BALGON/ GALGAN + |
Alpinia galanga/ Alpinia officinarum/ Galanga
minor/ L(i)anguas officinarum |
Galangal/
Lesser galangal/ China
root/ Chinese ginger/ colic root/ East India catarrh root/ East India root/
galanga/ galangal/ galingale/ gargaut/ India root |
Galanga is afgeleid van de Perzisch-Arabische naam ‘khulendjan’, op zijn beurt een
vervorming van het Chinese woord liang-jiang (milde gember). De namen voor galanga zijn in de
Noord-Indische talen afgeleid van het sanskriet ‘kulanja’ alsook zijn opvolgers
in de moderne Indische talen zoals in het hindi en bengali ‘kulinjan’ en in het
urdu ‘kulanjam’.
De geslachtsnaam ‘Alpinia’ gedenkt de Italiaanse botanist
(Prospero Alpina, 1533–1617). De
alternatieve geslachtsnaam van jongere datum nl. ‘Languas’ is gebaseerd op Malay lengkuas “galanga”; wat op zijn beurt weer verwant is
met het hierboven vermelde Chinese woord ‘liang-jiang’ (Zuid-Chinese vorm
‘liang-kiang’).
Botanie
Galangal is nauw verwant aan de Gember. Het is een rietachtige plant met rood-bruine
wortelstokken. Komt oorspronkelijk
uit zuid-oost China, maar wordt nu gecultiveerd in o.a. Indonesië, Thailand en
Japan. Wordt door de inheemse
bevolking gebruikt voor het kruiden van vooral kerrieschotels.
Geneeskrachtige plant, brandend scherp van smaak. In Indonesië courant gebruikt
o.a. in de nasi goreng.
De etherische olie wordt gewonnen door stoomdestillatie van de
wortelstokken. De olie is geelgroen van kleur met een kruidige kamferachtige
geur. Wordt veel toegepast als smaakstof, vooral in vleesproducten.
Teelt
Zoals bij gember:
De plant werd verkregen uit Hainan, een eiland direct ten zuiden
van China, maar het groeit ook zeker op het aangrenzende vasteland, aangezien
de wortel grotendeels van Shanghai en andere havens van China wordt
uitgevoerd. Galangal wordt
reeds lang verhandeld met de naburige oostelijke staten en is reeds gekend in
Noord-Europa sinds de twaalfde eeuw.
De stam is van 60 tot 120 cm hoog en opgericht. De parallel generfde bladbladen zijn
ongeveer 30 cm lang, 5 tot 10 cm breed, zacht, volledig en aan de top
toegespitst. Zij zijn aan de basis
goed aan de stengel vastgepind via een omwindende bladschede. De bloemen worden aan het uiteinde
gedragen in een dichte aar; zij bestaan uit korte buisvormige kelkbladen met
een witte kroon; 3 kwabben in de kroonbladen en een grote eivormige labellum
duidelijk met rode aders, één enkele meeldraad en een stamper met een
ondergronds vruchtbeginsel en een slanke stijl.
Beschrijving van de wortelstok:is in secties van van 1 duim aan 4
duim in lengte, en van een reddish-brown kleur, alsof behandeld met roest. De
besnoeiingseinden maken gewoonlijk rond, terwijl de randen zich klaarblijkelijk
uitbreiden en terugkeren. Elk fragment heeft, over het algemeen, één of
meerdere korte takken, en het is duidelijk dat de wortels uit de grond in
massa's wordengenomen, en gehakt in stukken. Omringend hen met intervallen van
van 1/8 tot 1/2 duim apart, zijn golfringen van een lichte kleur die uit aanhangend
basissen vanbladscheden bestaat. De wortels zijn stout, en onderbreking met een
korrelige breuk die een bruinachtig-grijzekleur voorstelt, gestrooid door welke
kleine houtvezels zijn. Deze vezelsproject een korte afstand voorbij één
oppervlakte van dewortel, waarbij depressies aan de tegenovergestelde kant
worden verlaten, het lijken van op speldeprikken; het centrum van de wortel,
voor ongeveer one-fourth aan één derde van zijn diameter, bestaat uit een
bundel van deze vezels. Galangal herinnert ons aan gember, en verleent een
scherpe smaak en een aromatische geur, zeer gelijkaardig aan dit product. In dit land, galangal in geen
gebruik onder artsen is gekomen, maar is verkocht uitgebreid door straat-hoekvenders
onder dergelijkenamen zoals "colic wortel,"" de prachtige wortel
Oost- van India,"enz., en werd beweerd door hen om een bepaalde
behandeling voor tandpijn tezijn, hoofdpijn, enz.
Inhoudsstoffen
Galangawortel
Gebruikt plantendeel: RHIZOMA (radix) GALANGAE minores
(wortelstok)
Belangrijkste inhoudsstoffen zijn:
·
Etherische olie (0,5 toto 1,5 %) met 1.8-cineol,
alfa-pineen, 3 tot 4 % eugenol, kamfer, methyl cinnamate, alfa-bergamotene,
trans-beta-farnesene, beta-bisalbolene, eucalyptol, sesquiterpeenalcoholen; de
gedroogde wortelstok is het rijkst aan cineol en farnesene.
·
Scherpe smaak komt van de stof ‘alpion’ (= galangol-hars) of
galangol en diaryls-heptanoides en phenylalcanones zoals bij gember en Melegueta Pepper (Grains
of Paradise, Aframomum melegueta syn. Amomum melegueta)
·
Zetmeel (20 tot 25 %)
·
Flavonverbindingen o.a. galangine
·
Looistof, vet, suiker en galgantrood.
Medicinale toepassingen
Eigenschappen: Ontsmettend,
koortsverlagend, tegen schimmelinfecties
Gebruik Galangal o.a. bij; spijsverteringsproblemen, kolieken,
braken, misselijkheid, dyspepsie.
Galangal is bacteriedodend.
Galangal wordt in de aromatherapie nauwelijks toegepast. U ontvangt van
ons bij iedere etherische olie een uitgebreide beschrijving.
Hier enige toepassingen van Galangal: - bij spijsverteringsproblemen;
-
bij misselijkheid;
Eigenschappen: tonicum, stimulerend, bevordert de spijsvertering,
stimuleert de klierwerking, verwarmend, ontslakkend, eetlustopwekkend.
Kan helpen bij: maag- en darmproblemen, menstruatieproblemen,
duizeligheid.
Galgant is een scherpsmakend amarum en stomachicum dat toegepast
wordt zoals gember bij subacide gastritis, eetlustgebrek, gewichtsverlies en
tijdens herstelperioden.
Volksgeneeskunde: In het volksgebruik wordt galgantwortel aangewend
bij menstruatiestoornissen, duizeligheid, hypochondrie en reisziekte (cfr.
Gember) De galgantwortelstok wordt
als kauwmiddel gebruikt bij tandpijn. Laos (galgant) is een veelzijdige,
medische plant. Bij ontstekingen wordt het inwendig en uitwendig
toegepast. Het sap werkt
antiseptisch. Ook zeer werkzaam bij huiduitslag.
Dosis:
Galangae minor. Rhizoma: Een warm aftreksel of een kort afkooksel
van 1 tot 2 koffielepels wortelstok per tas water; men drinkt één tas elke
maaltijd.
Galangae minor pulvis: 0,5 tot 1,5 g poeder, 2 maal per dag
Galangae minor tinctura: 20 tot 40 druppels, voor de maaltijden.
Toxiciteit en nevenwerkingen:
De literatuur vermeldt geen toxische nevenwerkingen.
Culinaire toepassingen
Laos (Alpinia galanga) galangawortel
Veel gebruikt in soepen, sauzen en vleesgerechten.
Wortel met een aromatische smaak die
lijkt op gember. Laos wordt in dunne plakjes mee gekookt met allerlei
gerechten.
Bij een gevoelig spijsverteringskanaal slechts in geringe doses
gebruiken.
In de likeurindustrie en als keukenspecerij.
Liber
herbarium II: Alpinia officinarum
Henriette’s plant
photos: Alpinia galanga
Heilfastenkur: Alpinia officinarum
Medicine worldwide: Alpinia
officinarum
Das Grosse heilpflanzenlexikon: Alpinia
officinarum
Toil d’épices: Alpinia
galanga
Poder natual: Alpinia
officinarum
Afbeeldingen met google:
Alpinia
galanga – Alpinia
officinarum